Retinoids-Retinol-Tretinoin là gì? Công dụng, cách dùng Retinoids

Ngoài Vitamin C, AHA-BHA, Niaciamide thì Retinoids là một trong top thành phần vàng chăm sóc da của bạn. Trong bài này, Zunnie sẽ tổng hợp thông tin của Retinoids từ các nguồn internet để các bạn có cái nhìn tổng quan về phân loại, công dụng, cách dùng, tách dụng phụ và cách dùng Retinoids.

1 Vitamin A là gì ?

Vitamin A là một chất dinh dưỡng thiết yếu hỗ trợ sức khỏe của da, mắt, sinh sản và chức năng miễn dịch. Có hai dạng vitamin A: Retinoids (vitamin A được tạo hình sẵn) thường có nguồn gốc từ động vật và Carotenoids (vitamin A tăng cường) thường có nguồn gốc từ thực vật.

2 Retinoids là gì

Retinoids là tên gọi chung cho một nhóm các chất hoá học dạng Vitamin A. Trong y học, Retinoids chủ yếu dùng để điều chỉnh sự phát triển tế bào biểu mô. Ngoài ra Retinoids có nhiều chức năng quan trọng và đa dạng khác, trong đó có vai trò quy định sự tăng sinh tế bào, sự phát triển của mô xương, chức năng miễn dịch, và hoạt hóa các gene ức chế khối u.

Retinoids trong làm đẹp vì đây là chất có khả năng giúp chống lão hoá, giảm mụn và có thể giải quyết hầu hết các vấn đề về da được các bác sĩ da liễu tin dùng.

Retinoids có nhiều loại: retinyl palmitate, retinol, retinaldehyde, adapalene, tretinoin, isotretinoin…Tất cả các loại khi sử dụng đều chung một mục đích là mong muốn chuyển hoá thành Retinoic Acid để có tác dụng hiệu quả cao.

2.1 Retinyl Palmitate

Đây là loại yếu nhất trong các loại Retinoids, bởi vì Retinyl Palmitate có quá trình chuyển đổi dài thành Retinol, tiếp đến sang dạng Retinaldehyde, mới đến Retinoic Acid.

Trong quá trình chuyển đổi sẽ có lượng mất mát, như vậy bạn phải sử dụng một sản phẩm với một nồng độ rất cao của Retinyl Palmitate mới có hiệu quả.

Hầu hết các sản phẩm chứa Retinyl Palmitate (cũng dán nhãn sản phẩm “Vitamin A”) có xu hướng giữ ẩm, nhưng thường quá yếu để giúp da tốt hơn đặc biệt là về chống lão hóa. Ít nhất, thì bạn nên sử dụng một sản phẩm Retinol thì mới hiệu quả được. Nên chúng ta không cần quan tâm nhiều về chất này nhé.

2.2 Retinol

Đây là loại phổ biến và được sử dụng nhiều nhất. Trên thị trường các loại mỹ phẩm gắn mác Vitamin A – Retinoids số đông đều là Retinol.

Retinol đầu tiên sẽ được chuyển đổi thành Retinaldehyde và sau đó Retinaldehyde phải được chuyển thành Retinoic Acid thì mới có hiệu quả cao. Qua mỗi bước chuyển đổi Retinol có thể không được 100% chuyển thành Retinoic Acid và Retinol ước chừng sẽ nhẹ hơn Tretinoin 20 lần.

Nhưng đối với những ai mới bắt đầu sử dụng Retinoid thì mình nghĩ nên chọn Retinol đầu tiên vì Retinol có khả năng gây kích ứng thấp hơn Tretinoin

Retinol phải trải qua quá trình chuyển hoá nên phụ thuộc vào độ pH. Độ pH lý tưởng để Retinol làm việc là pH Neutral (tầm 5 – 6). Bạn nên cẩn thận khi sử dụng với các sản phẩm mang tính Acid như là BHA, AHA, Vitamin C… Nếu được thì sử dụng acid buổi sáng và Retinol buổi tối. Còn nếu không muốn hi sinh BHA /AHA buổi tối vậy thì phải chịu khó đợi bôi acid xong tầm 30’ thì mới bôi tiếp Retinol.

2.3 Retinaldehyde (Retinal)

Là một dạng Retinoids như đã giới thiệu ở trên, Retinaldehyde mạnh hơn Retinol do quá trình chuyển đổi sang Retinoic Acid ngắn hơn nhé.

2.4 Tretinoin (Retin – A , Retinoic Acid)

Tretinoin chính là Retinoic Acid có hiệu quả cao nhất, mạnh hơn Retinol nhiều và dễ gây kích ứng. Do Tretinoin không phải thông qua bất kì quá trình chuyển hoá nào cho nên các bạn không phải lo lắng về vấn đề pH như Retinol nhé.

Đây cũng là loại Retinoids có nồng độ riêng, điển hình là Retin-A 0,025%, 0,05%, và 0,1%. Trong đó 0,025% là phiên bản thấp nhất của Retin-A và 0,1% sẽ là phiên bản mạnh nhất.

Để mua các sản phẩm chứa Tretinoin thì phải có đơn thuốc của bác sĩ, nhưng mình thấy ở Việt Nam thì được bán thoải mái trong các hiệu thuốc, các bạn bắt đầu dùng có thể mua sản phẩm với mức thấp nhất là 0.025% rồi sau đó tăng lên dần.

2.5 Isotretinoin

Đây là một dạng Retinoid tổng hợp và rất mạnh. Các sản phẩm bôi của dạng này thì không phổ biến, nhưng phổ biến về dạng uống. Để uống Vitamin A thì thật sự là một vấn đề không hề đơn giản. Bạn phải có sự chỉ định của bác sĩ và khi uống sản phẩm chứa Isotretinoin thì phải cần lưu ý những vấn đề sau:

  • Phải xét nghiệm máu trước và sau khi dùng
  • Xét nghiệm men gan trước và sau khi dùng
  • Đang muốn có em bé hoặc có em bé tuyệt đối không được dùng vì có thể gây dị tật bẩm sinh hoặc gây quái thai. Nếu ai đang dùng phải cẩn trọng trong việc quan hệ để tránh có thai ngoài ý muốn
  • Đối với những ai gặp vấn đề về gan và mắt thì tuyệt đối không được sử dụng

Khi dùng Isotretinoin da và môi sẽ vô cùng khô, có thể rát rất khó chịu

3. Công dụng của Retinoids


Nếu các bạn tìm hiểu về Retinoids chắc hẳn sẽ thấy thành phần này được khen là thành phần vàng cho làn da, bởi vì nó có công dụng sau:

  • Trị mụn. Đây là công dụng đầu tiên cần nhắc đến của retinoid

Retinoids có thể làm thông lỗ chân lông bị tắc, ngăn ngừa các tế bào chết bít lỗ chân lông bằng cách tăng cường tốc độ bong da chết và giảm thiểu tuyến dầu. Retinoids cũng có tác dụng chống sưng tấy, kháng khuẩn nên rất hữu hiệu trong việc trị mụn. Chính vì tác dụng trên mà Retinoids cũng giúp trong việc giảm thiểu sẹo để lại do mụn sưng tấy, giảm lỗ chân lông, giảm dầu

  • Chống lão hóa

Tretinoin là sản phẩm Retinoids đầu tiên được FDA Mỹ đã công nhận khả năng chống lão và giảm thiểu các dấu hiệu lão hóa. Tretinoin hoạt động chống lão hóa bằng cách hạn chế sự hình thành các enzymes làm suy yếu collagen, giúp da tăng cường sản sinh collagen, giảm thiểu nếp nhăn, kích thích tuần hoàn máu và sự hình thành các mạch máu mới, cho da hồng hào khỏe mạnh. Do đó, khi sử dụng tretinoin, lớp hạ bì trở nên dày và hoạt động khỏe hơn, bề mặt và độ đàn hồi của da cũng được cải thiện và trẻ hóa.

Ở dạng yếu hơn như Retinol, tuy công dụng không được rõ rệt như Tretinoin nhưng tác dụng chống lão hoá và trị mụn là vẫn có. Nếu sử dụng ở nồng độ cao và đúng cách thì cũng không thua kém gì Tretinoin

  • Giảm sắc tố melamin

Retinoid còn là một phương pháp hữu hiệu trị vấn đề da không đều màu. Sử dụng Retinoid giúp giảm thiểu các vết thâm, nám do ảnh hưởng của tia cực tím, cải thiện sẹo mụn, khiến da trở nên mịn màng, sáng và đều màu hơn.

4. Cách sử dụng Retinoids

4.1 Bắt đầu chậm

Khi dùng Retinoid trong lần đầu, các bạn nên dùng 1 ngày – nghỉ 3 ngày trong vòng 1-2 tuần đầu. Sau khi da bạn đã quen với sản phẩm Retinoid rồi, hoặc không bị khó chịu, kích ứng một chút nào, thì hãy dùng 1 ngày – nghỉ 2 ngày trong vài  tuần tiếp theo nữa. Sau đó các bạn nên 1 ngày sử dụng – 1 ngày nghỉ trong vòng 1 tuần đến 10 ngày, và tiếp theo thì dùng đều mỗi tối.

Khởi đầu theo cách này sẽ giúp da của bạn từ từ điều chỉnh cho các sản phẩm mới, ngoài ra còn giúp làm giảm sự kích thích từ các Retinoid và thậm chí có thể giúp bạn tránh được breakout ban đầu.

Nên chọn loại retinoid yếu khi mới sử dụng lần đầu vì nó vẫn có tác dụng, nhưng sẽ mất nhiều thời gian hơn để đạt kết quả mong muốn.

4.2 Sử dụng chỉ một lượng vừa đủ

Các bạn nên nhớ khi sử dụng sản phẩm với lượng nhiều hơn cũng sẽ không giúp có tác dụng nhanh hơn, mà ngược lại sẽ dễ gây kích ứng da của bạn hơn. Do đó, chỉ sử dụng một vừa đủ bằng hạt đậu cho toàn bộ khuôn mặt. Với liều lượng như vậy thì retinoid sẽ vừa đủ để “bao phủ” 1 lớp nhẹ trên da, giảm thiểu khả năng kích ứng trong trường hợp dùng quá liều.

4.3 Sử dụng chỉ một lần/ ngày và vào ban đêm

Retinoid sẽ làm cho da của bạn nhạy cảm hơn với ánh nắng mặt trời, ngoài ra còn có một số bằng chứng cho thấy Retinoid tự nhiên sẽ biến độc khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời và thậm chí còn nhiều hơn một lý do để tránh sử dụng Retinoid vào ban ngày, thế nên tốt nhất là các bạn hãy sử dụng Retinoid vào ban đêm cho an toàn nhé.

Khi sử dụng Retinoid bạn phải luôn nhớ sử dụng kem chống nắng vào buổi sáng để bảo vệ làn da của bạn nhiều hơn, nếu không thì sẽ đảo ngược tất cả những tác dụng tốt của Retinoid hoặc có thể gây tổn thương nhiều hơn cho da khi tiếp xúc nhiều với tia UV có hại.

Thêm 1 chú ý nữa là thời gian đầu khi sử dụng retinoid các bạn nên dừng các treatment khác như AHA/BHA, không sử dụng đồng thời vào cùng 1 buổi sẽ tăng khả năng kích ứng hơn cho da. Sau khi da đã quen với Retinoid và quan trọng hơn hết là cảm thấy da mình khoẻ thì mới kết hợp cùng với AHA/BHA (thời gian cách nhau giữa AHA/BHA và Retinoid là từ 30 phút – 1 tiếng) còn nếu cảm thấy da vẫn không khoẻ, nhạy cảm thì vẫn nên tách chúng ra nếu bạn có sử dụng AHA/BHA, hoặc chỉ nên lựa chọn 1 treatment phù hợp với bản thân nhất thôi nhé.

4.4 Routine sử dụng Retinoids đối với da nhạy cảm / da mới dùng Retinoids 

Hiệu quả nhất khi dùng Retinoids cho da trần nhưng cũng nhiều tác dụng phụ nhất nên ít ai dùng)

Cách 1: Rửa mặt -> Toner -> Serum -> Retinoids -> Emulsion (Lotion/ Gel Cấp Nước) -> Cream -> đi ngủ.

Cách 2: Rửa mặt -> Toner -> Serum -> Emulsion (Lotion/ Gel Cấp Nước) -> Cream -> Retinoids -> đi ngủ.

Cách 3: Rửa mặt -> Toner -> Serum -> Emulsion (Lotion/ Gel Cấp Nước) -> Cream mix chung Retinoids -> đi ngủ.

Retinoids càng dùng bước sau thì tình trạng kích ứng càng giảm

4.5 Kiên nhẫn và chú ý theo dõi khi dùng Retinoids

Retinoid mất khoảng 10 đến 12 tuần hoặc 2-3 tháng để có được hiệu quả. Hầu hết mọi người không nhìn thấy bất kỳ kết quả nào trong vài tháng đầu tiên, nhưng mà da của mỗi người khác nhau nên không thể đưa ra một kết luận chắc chắn nào. Một số bạn có được kết quả tốt ngay sau 1 tháng, trong khi có những bạn khác phải kiên nhẫn, mất thời gian lâu hơn.

Tuy nhiên, lợi ích từ retinoid thường đạt đỉnh sau một năm sử dụng phù hợp.

Trong 4-6 tuần đầu tiên, bùng phát mụn là rất phổ biến, lột da và kích ứng. Do đó, rất khó để kiên trì sử dụng trong một vài tuần đầu, tuy nhiên ở tuần thứ 12 thì hiệu quả trên da sẽ được cải thiện rõ rệt. Làn da của mỗi người là khác nhau, do đó đây chỉ là một hướng dẫn chung.

Tuy nhiên nếu đã đến tuần thứ 12 mà  da vẫn rất đỏ, rất ngứa, hư tổn và bị kích ứng, có thể dùng đệm retinoid hoặc tham khảo ý kiến bác sĩ da liễu về việc chuyển sang điều trị khác vì điều trị bằng retinoid có thể không phù hợp.

Khi mới sử dụng retinoid, người dùng rất khó để xác định có nên tiếp tục sử dụng hoặc bỏ cuộc. Câu trả lời cho câu hỏi này là khác nhau cho tất cả mọi người.

  • Nếu da nóng đỏ và sần ngay lập tức sau khi áp dụng retinoid, có thể đây là một phản ứng dị ứng.
  • Nếu da bị kích ứng nhưng dần dịu đi sau 2-3 ngày không sử dụng  retinoid, thì có thể chỉ cần cắt giảm tần số sử dụng.
  • Nếu da vẫn còn khó chịu ngay cả sau khi ngừng sử dụng retinoid một tuần, có thể retinoid không được dung nạp trên da.

5. Tác dụng phụ và cách phòng ngừa khi dùng Retinoids

5.1 Kích ứng – mẩn đỏ và khô da

Kích ứng từ Retinoids có nhiều kiểu khác nhau. Mình thấy mọi người hay nói bị kích ứng bởi Retinoid là làm cho làn da bị đỏ và nhạy cảm hơn, ngoài ra còn làm da khô. Da của bạn có thể bị bong tróc rất khó chịu.

Vì vậy bạn nên sử dụng một lượng nhỏ, không thường xuyên, cho đến khi da của bạn có khả năng chịu được Retinoid. Tốt nhất là bạn nên sử dụng từ loại yếu đến mạnh dần. Có thể sử dụng Retinoid như bước đệm mình nói phần trên.

5.2 Kích ứng quanh mắt


Retinoids không nên được apply trên mí mắt nhưng bạn có thể apply phần dưới mắt. Khi sử dụng Retinoids xung quanh khu vực nhạy cảm này, bạn phải hết sức cẩn thận vì da vùng này mỏng và nhạy cảm hơn so với các vùng khác.

Để giảm kích thích xung quanh mắt, các bạn nên sử dụng kem mắt dạng trơn để bảo vệ, hoặc có thể bảo vệ bằng Vaseline và nhớ luôn cung cấp đủ độ ẩm cho da.

5.3 Breakout và purging

Breakout là một tác dụng phụ thường gặp của Retinoids. Trong tình huống này bạn nên bình tĩnh nhé. Và có thể ngưng nếu thấy không phù hợp.

Còn purging là giai đoạn đẩy mụn lên, da bạn sẽ trông nhiều mụn hơn, các nốt mụn nhỏ trở lên to hơn rồi có mủ hoặc ko, các nốt mụn ẩn trở thành mụn đỏ hoặc đầu trắng trồi lên bề mặt da. Hoặc ví dụ nếu da bạn bị tắc lỗ chân lông có thể biến thành mụn, mụn đầu trắng nhỏ có thể biến thành mụn đầu trắng bị viêm…

Bạn nên sử dụng Retinoid chậm và sử dụng nhẹ nhàng. Nếu không thể kìm hãm được bạn nên dừng và thay thế một loại kem mới.

5.4 Nhạy cảm với ánh nắng mặt trời

Dùng Retinoids thì làm da bạn dễ nhạy cảm với ánh nắng mặt trời nên bạn cần dùng kem chống nắng đầy đủ nhé.

Điểm chú ý là không sử dụng retinoid khi mang thai và cho con bú, hoặc có ý định mang thai nhé

Trên đây Zunnie đã tổng hợp tất cả các thông tin về Retinoids, để sử dụng em này được hiệu quả và giảm kích ứng thì các bạn nên đọc hết bài viết này và chú ý routine sử dụng như Zunnie đã giới thiệu ở mục 4.4 nhé.

Tham khảo và trích dẫn từ các bài viết:

https://www.fierybread.com/2015/09/retinoids-vitamin-a-phan-1/

https://www.fierybread.com/2015/09/retinoids-vitamin-a-phan-2/

Viết một bình luận